Je borsten checken op ‘knobbels’, zodat je er op tijd achter kunt komen of er
onderhuids iets kwaadaardigs groeit. Maar hoe doe je dat eigenlijk?
Moet dat echt eens per maand? En… hoe herken je een knobbeltje eigenlijk?
Borstkanker is in Nederland de meest voorkomende vorm van kanker onder
vrouwen. Om deze reden wordt vrouwen al op vroege leeftijd verteld dat zij
(later) regelmatig hun borsten moeten controleren, om te checken of ze geen
gekke knobbels voelen. Zo’n knobbel zou namelijk slecht nieuws betekenen.
Dat is duidelijk advies, maar als je nog nooit iets kwaadaardigs hebt gevoeld
of je hebt borstkanker nog nooit van dichtbij meegemaakt, hoe weet je dan
precies waar je op moet letten? Radar spreekt met verpleegkundig specialist
Victoria Skinner, werkzaam op de afdeling mammachirurgie in het in kanker
gespecialiseerde Antoni van Leeuwenhoek, om hier achter te komen.
‘Ken je lichaam’
Het belangrijkste advies dat Skinner aan vrouwen mee wil geven is het belang
van het goed kennen en onderzoeken van je eigen lichaam. ‘Als je weet hoe je
borsten eruit zien en hoe ze voelen, dan weet je het meteen wanneer er iets is
veranderd.’
Ze adviseert om dan ook goed in de spiegel te kijken en niet te vermijden om
jezelf te onderzoeken. ‘Doe je armen omhoog als je voor de spiegel staat, zodat
je ook de contour van je borst ziet en de onderkant. Check daarbij ook je oksels
en let op hoe die eruit zien, zodat je opgezwollen lymfeklieren kunt herkennen
als die zich voordoen.’
Let niet alleen op knobbels, maar ook op andere kenmerken
Niet bang zijn om eens goed in de spiegel te kijken dus. Maar waar let je precies op?
Skinner licht toe dat niet alleen knobbels een reden zijn voor een verhoogde alertheid,
maar dat de vrouw ook op andere dingen kan letten. ‘Eigenlijk alle veranderingen die
je niet kent en die anders zijn, dat zijn dingen waar je op moet letten.’
De specialist noemt verschillende voorbeelden: ‘De borst kan anders hangen, de tepel
kan in- of opzij getrokken zijn, één borst kan bijvoorbeeld groter zijn of van kleur
veranderen of een gebied in je borst kan anders aanvoelen dan normaal.’ Wees ook
beducht op kuiltjes, deukjes of putjes in je borst.
De invloed van de menstruatiecyclus
Wanneer een van deze zaken anders is dan je gewend bent, kan het verstandig zijn
om langs te gaan bij de huisarts. Maar de alarmbellen hoeven ook niet meteen
allemaal af te gaan. De verpleegkundig specialist legt uit dat het borstklierweefsel
dynamisch is en dat het onder invloed van hormonen ook continu verandert.
Bij een groot deel van de vrouwen verdwijnen de voelbare veranderingen weer na
de menstruatie en het kan volgens de verpleegkundig specialist geen kwaad om
daar even op te wachten. ‘Borstkanker is niet iets dat heel snel groeit. Het heeft vaak
weken, of soms maanden of jaren nodig om te groeien’.
Wat moet je doen als je iets denkt te voelen?
Wat er aan de hand is in de borst, is dus voor artsen ook vaak lastig te definiëren
omdat er veel verschillende mogelijkheden zijn. Bovendien kan een knobbel allerlei
verschillende vormen aannemen en hoeft deze niet altijd kwaadaardig te zijn. ‘Het kan
namelijk ook een vochtblaasje zijn, of klierweefsel. Er zijn allerlei goedaardige redenen
waarom een knobbel opeens voelbaar is in de borst.’
Maar naast een knobbel kun je dus ook andere veranderingen waarnemen die kunnen
duiden op borstkanker. Skinner adviseert om bij twijfel altijd de huisarts te raadplegen
en langs te gaan voor een consult. Specifiek in het geval van een bloederige tepel of een
opgezette klier in de oksel raadt de verpleegkundig specialist aan om eerder aan de bel
te trekken.
Het advies: je lichaam dus goed kennen en in de gaten houden, om eventuele veranderingen
snel op te kunnen merken. Een vast tijdstip, zoals een keer per maand, om je borsten te
checken wordt vandaag de dag ook niet meer geadviseerd. Skinner: ‘Het is eigenlijk nu een
meer ontspannen manier van jezelf goed in de gaten houden en veranderingen waarnemen.
Zoals tijdens het inzepen onder de douche of wanneer je voor de spiegel staat.’
Ter afsluiting heeft Skinner nog een laatste tip: ‘Check je borsten niet op vrijdagavond of
zaterdagochtend, want dan moet je het hele weekend wachten tot je naar de huisarts kan.
Doe het dan liever op zondagavond of maandag, zodat je gelijk een afspraak in kunt plannen
als je je zorgen maakt.’
